Category: Berria

Julio Vernek berriro asmatu du!!

Berriemailea: Oier Bengoetxea “Viaje al centro de la tierra” liburuan (1864), Julio Vernek , ozeano bat imaginatu zuen lurraren barruan. Urezkoa izan ez arren, uste zuen, ura mineralaren barruan egongo zela (goi- eta behe-mantuen artean), baina inork ez zuen aurkitu “ringwoodita” izenezko urezko material hori . Alberta Kanadako ikertzaile batzuek, diamante baten barruan “ringwoodita” lagin …

Continue reading

MEDIKUNTZA

BERRIEMAILEA: Jon Ander Pacho Hezur-muin trasplante bat jaso ondoren, sendatutako “Berlin pazienteak” bakarra izaten jarraitzen du. Leuzemia tratatzeko erradioterapia eta hezur-muin trasplantea egin zioten eta horrela GIB (Hiesa sortzen duen birusa) bere gorputzetik bota zuten. Gaur egun oraindik garbi jarraitzen du. Sei makako erabili dituzte esperimentu hau egiteko. SHIV birusarekin infektatu eta antirretrobiralekin tratatu dituzte. Ondoren …

Continue reading

ERLAUNTZ GALDUAREN BILA

BERRIEMAILEA: Almike  Mintegi  Olabarri    Erleak gai dira erlauntzerako bidea gogoratzeko. Hegazti eta ugaztunek tokietako erreferentzia erabiliaz orientatzeko, burmuinean mapa kognitiboak garatzen dituzte. Baina erleen kasuan ez genuen espero orientazio gaitasun hori zutenik, zeren eta intsektuen burmuina egituraz oso desberdina da ugaztunen eta hegaztien ondoan. Izan ere, gaur egun arte pentsatu izan da eguzkiaren posizioaz baliatzen zirela erlauntzerako …

Continue reading

Eguzki ekaitz batek Marteren atmosferako irudirik hoberenak erakusten ditu

Berriemailea: Nikola Arluzea MAVEN espazio-ontziak Marten dauden eguzki partikula energetikoen lehen begirada eskaini du. Planeta gorriaren inguruko oxigenoz, hidrogenoz eta karbonoz osatutako koroaren irudi ultramoreak hartu ditu. Gainera koroaren azpiko atmosferako ozonoaren mapa oso bat osatu du. MAVEN Marteren orbitan Irailaren 21ean sartu zen eta orain orbitatzen ari da bere tresneria frogatzeko. MAVEN 2013ko Azaroan …

Continue reading

Antartikako izotz azpian zegoen eguneroko bat topatu dute

BERRIEMAILEA : IBON LARRAURI Aurkitu zuten eguneroko hori George Murray Levickena zen eta izotzaren azpian zegoen lurperatuta. Izotza urtu egin zenean topatu egin zuten. 1910 eta 1913. urteen artean, Robert Falcon Scott kapitainak bidaia bat egin zuen Murray Levick-ekin batera. 1910tik 2014ra arte egon da eguneroko hau izotz azpian lurperatuta eta 2013. urteko udaberrian, izotza …

Continue reading

UNIBERTSOA GUK USTE GENUENA BAINO ZAHARRAGOA DA?

Berriemailea: Mikel Fernandez Antzinako izar batek adierazi digu unibertsoa guk uste baino zaharragoa dela frogatzen. Izar horri “Matusalén” izarra deritzo. Gure espazioaren adina 13.817 milioi urte zela pentsatzen genuen, baina izar hori aztertzean bere adina lortu egin dugu: 14.460 milioi urte zituen izar bat da hura. Izar hura 190 argi-urtera dago Lurretik, “Libra” konstelazioan. Izar honi …

Continue reading

Itsas-maila 1,8 metro igo daiteke, mende hau amaitu baino lehen

BERRIEMAILEA: MARKEL AZPIAZU GAMINDE Britania, Danimarka eta Txinako zientzialari-talde batek “berotze globala” deitutakoaren ondorio zehatz bat azpimarratu dute: itsas-maila gehiegi igotzea, guk uste baino lehen. Environment Research Letters aldizkariak argitaratu duen moduan, kasurik txarrenean ozeanoen maila 1,8 metro igoko da mende hau amaitu baino lehen. Igoera horren arrazoi nagusia da, Antartida eta Groenlandiako gune izoztu …

Continue reading

ESTRALURTARREN EBOLUZIOA

Berriemailea: Ismene Pellejero Valladares  GIZONTXO BERDEETATIK SISTEMA EZEZAGUNETARA Estralurtarren fisikoan, izaki bizidunak nagusitzen dira, bereziki zineman. Palacios, Oviedoko Unibertsitatean Fisika irakaslea, zientzia-fikzioaren zale amorratua da. Hark dioenez, estralurtarrak, gehienetan, larruazal grisarekin irudikatu dira. Hori bai, giza itxura dutela onartzen du: bi hanka eta bi beso izaten dituzte, eta burua oso handia izan ohi da, gorpuzkera …

Continue reading

HAURREK DEPRESIO ETA ANTSIETATE GUTXIAGO SUFRITZEN DUTE, BAINA HIPERAKTIBITATE GEHIAGO

Berriemailea: Anne Gojenola Nolte Colman eta bere taldeak ikerketa bat egiten hasi ziren. 9 eta 15 urte arteko mota guztiko umeak hartu zituzten. Beste ikerketa batean izandako esperientzian, horri buruzko informazioa aztertu zuten, baina orain 14 eta 15 urte bitartekoen emaitzen arabera, ikerketa horretako baldintzak ez dira handituz joan, baizik eta alderantziz. 10 eta 13 …

Continue reading

MADRILGO ERIZAIN BAT, EBOLAREN LEHEN KASUA AFRIKATIK KANPO

Berriemailea: Gorka San Nikolas Espainiako erizain laguntzaile bat, Teresa Romero, Afrikatik kanpo egon den Ebolaren lehen kasua izan da. Erizain honek, Manuel García Viejo eta Miguel Pajares, Ebolak hildako misioilariak, sendatzen saiatu zen taldean parte hartu zuen Madrileko Karlos III ospitalean. Erizain bera Alcorcon-eko ospitalera joan zen sukarra zuelako. Sukar altuarekin ingresatu zuten eta momentu …

Continue reading

Tresna-barrara saltatu