Category: Berria

SOKOTORA: BESTE MUNDU BAT

Berriemailea: Oier Rios     Sokotorara iristen den edonor, oso landare eta zuhaitz bitxiak ikusiko ditu, ez direnak beste leku batean ikusten.         Sokotora, Afrikako adarretik ekialderantz aurkitzen den artxipielago bat da, gaur egun, Afrikako Yemen herrialdean. Lau uhartez osatuta dago.         Sokotorak, basamortuko klima du, hau da, klima bero eta lehorra. Hala ere, bertako 835 …

Continue reading

KOROIDEREMIA

Berriemailea: Ianire Olea Koroideremia gaixotasun genetiko arraroa da 50.000 biztanletik batek pairatzen duen gaixotasun genetikoa da. Bere ezaugarriak direla eta erretinosi pigmentario bezala diagnostikatu izan da sarritan. Gaur egun egiten diren froga genetikoek zehaztasun handiagoz diagnostikatzea baimendu dute, beste erretinosietatik bereiztuz. Hauxe izan daiteke bere maiztasuna 50.000tik bat izatera jaitsi izanaren arrazoia, Orphanet  iturriaren arabera. …

Continue reading

Desberdin amesten dute emakumeek eta gizonek?

Berriemailea: Maialen Llona Baietz esan dezakegu. Alemaniako osasun fakultateak adierazten du emakumeek lanarekin gehiago amesten dutela. Gizonek estres gehiago daukate amets egiterakoan, haiek bulegoaren edo lanaren inguruan amesgaizto gehiago izaten dituzte. Beste aurkikuntz batek dio emakumeen ametsetan, arropak, janariak, haurtzaroari buruzko egoerak, itxurari buruzko eszenak…. agertzen direla. Gizonen ametsetan, aldiz, biolentzia edo sexualitatea ugarienak dira. …

Continue reading

BERRIRO BIZIRA!

BERRIEMAILEA: Ane Ereñozaga Lehenengo mamutak Afrikan agertu ziren duela lau edo hiru mila urte. Animalia ikaragarri hau betidanik izan da galdera bat gure zientzialarien buruetan. Errusiako zientzialari batzuei esker, Hego Koreako adituen laguntzaz, baliteke mamut bat klonatzea. Hauxe egingo dute emaitza hori lortzeko: elefante baten obulu batean mamut baten geneak sartuko dituzte. Gene horiek orain …

Continue reading

NOLAKOAK IZANGO DIRA MUGIKORRAK 20 URTE BARRU?

Berriemailea: Enaitz Muruaga. 90eko hamarkadaren hasieran, telefono mugikorrak jakinmin garesti bat baino apur bat gehiago izan ziren. Gaur egun gutako asko telefono eta teknologia azkarrez inguratuta bizi gara eta teknologia hori gure begien aurrean eboluzionatzen ari da. Baina smartphonen etorkizuna nolakoa izango da? Zer nolako aparatuak erabiliko ditugu 20 urte barru? 1983. urtean agertu zen …

Continue reading

LEGIONELA INFEKZIOA

Berriemailea: Carla Gonzalez Sabadellen eta Ripolleten erregistratuko legionela brotea, berrogei pertsonari kalte egin dio eta horietatik hamar, hil dira. Legionela, bakteria ezagun bat da eta bakteria horren kontra borrokatzeko, irtenbidea dago. Baina Kataluniako herriak, beldurtuta daude informazio falta egokiagatik. Sabadelleko osasun-aginteriak, oraindik ez dakite bakteriaren jatorria eta horrek gehiago larritzen ditu herritarrak. Ripolleten aldiz, badakite …

Continue reading

Beso Artifizialak, Haragizkotik Gertuago

Berriemailea: Nahia Marquez Science Translational Medicine aldizkariak beso artifizialen bi ikerketa argitaratu ditu. Bi ikerketa hauek, besoa askatasun handiagoz kontrolatzen eta eskuetako ukimenaren sentsazioa lortzen saiatu dira. – Lehenengo ikerketan, protesiaren mugimenduak naturalagoak izatea lortu dute eta kontrol handiagoa edukitzea ere. Beso artifiziala besondoko hezurrari, giharrei eta nerbioei konektatzea lortu dute. – Bigarren ikerketan, nerbioen …

Continue reading

UDAKO GAIXOTASUN OHIKOENAK

Berriemailea: Eunate Vizan Udan badaude hainbat ohiko gaixotasun; nik zortzi aipatuko ditut: 1.-INFEKZIOAK: Konjuntibitisa (begiko atal baten inflamazioa) eta otitisa (belarriaren kanpoaldeko eta barnealdeko atalen infekzioa) oso ohikoak dira udan, izan ere igerilekuetan dauden bakterio batzuei esker errazagoa da kutsatzea. Hori ez gertatzeko urpeko betaurrekoak jartzea eta higienea zaintzea da onena. 2.-ELIKADURA INTOXIKAZIOA: Udan, digestio-arazo …

Continue reading

ADAPTAZIO POST NUKLEARRA: Txernobylgo txorien adibidea.

Berriemailea: Lander Sanchez. 1986ko apirilaren 26an Txernobylgo zentral nuklearra lehertu egin zen. Zentraletik 30km-rako eremu guztia ebakuatu zen. Giza eta osasun hondamendiaz gain, ingurumenarentzat ere kolpe handia izan zen leherketa. Erradioaktibitatea presentea da oraindik: landareen eta animalien ugaritasuna, banaketa eta mutazio-tasak anormalak dira eta zientzialariek behatu egin dute. Bertan bizi diren txorien zerebroak txikiagoak dira …

Continue reading

UNIBERTSOA USTE GENUENA BAINO ZAHARRAGOA DA

Berriemailea: Eneko Aldekoa Zaballa Matusalen izeneko 14.460 milioiko izar batek gure unibertsoaren adina definitzen lagundu digu, International journal of exergy izeneko aldizkariaren ikerketa berri batek unibertsoa uste genuena baino zaharragoa dela esan du, zeren eta izar hau gure kosmosa baino zaharragoa dela datatu dute: 13.817 milioi urte. HD 140283 izarra edo Matusalén izarra 190 argi-urtera …

Continue reading

Tresna-barrara saltatu