Category: Unibertsoa

Urt 08

Zer egon zen Big Bang-aren aurretik?

Berriemailea: Uxue Telletxea Unibertsoaren hasiera leherketa handi bat izan zen ( pun handia edo Big Bang) eta horri esker denbora, espazioa, materia eta energia sortu ziren eta baita galdera asko eragin zituen ere. Galderarik komunena: Nondik sortu zen leherketa hori? Oso galdera ona da eta bi modutako erantzunak daude: Erantzun hau zientifikoa da. Eta honela …

Continue reading »

Urt 08

ESPAZIOKO ZABORRA GERO ETA UGARIAGO

Berriemailea: Josu Landa Lurra bakarrik ez, orain espazioa ere zikintzen dugu. Lurrean, zaborrak arazoak sortzen ditu eta espazioan berdina gertatzen da. Espazio-ontziak sortzen dute zaborra eta honek kalte egiten du. Gizakiak Lurraren inguruan jarri zuen lehenengo satelitea Sputnika izan zen. 1957an bota zuten espaziora .Urte horretatik hona arte, 4500 kohete jaurti dira espaziora. Kohete guztiek …

Continue reading »

Abe 02

Eguzki ekaitz batek Marteren atmosferako irudirik hoberenak erakusten ditu

Berriemailea: Nikola Arluzea MAVEN espazio-ontziak Marten dauden eguzki partikula energetikoen lehen begirada eskaini du. Planeta gorriaren inguruko oxigenoz, hidrogenoz eta karbonoz osatutako koroaren irudi ultramoreak hartu ditu. Gainera koroaren azpiko atmosferako ozonoaren mapa oso bat osatu du. MAVEN Marteren orbitan Irailaren 21ean sartu zen eta orain orbitatzen ari da bere tresneria frogatzeko. MAVEN 2013ko Azaroan …

Continue reading »

Abe 02

UNIBERTSOA GUK USTE GENUENA BAINO ZAHARRAGOA DA?

Berriemailea: Mikel Fernandez Antzinako izar batek adierazi digu unibertsoa guk uste baino zaharragoa dela frogatzen. Izar horri “Matusalén” izarra deritzo. Gure espazioaren adina 13.817 milioi urte zela pentsatzen genuen, baina izar hori aztertzean bere adina lortu egin dugu: 14.460 milioi urte zituen izar bat da hura. Izar hura 190 argi-urtera dago Lurretik, “Libra” konstelazioan. Izar honi …

Continue reading »

Aza 29

BIG BANG-EN TEORIA BERRIRO ITZULI DA.

Berriemailea : Maider Sancho   Big Bang-en teoria Unibertsoa nola sortu zen ikertzen laguntzen digun iritzi edo hipotesi bat da. Teoriak, unibertsoak leherketa bat jasan zuela eta horrela unibertsoa zabaldu zela dio. 2014ko martxoaren 17an, Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics-eko astronomo batzuek , grabitate-uhinak desagertu egin zirela esan zuten eta horrek leherketa bat egon ahal zela …

Continue reading »

Aza 28

ILARGIKO LEHENENGO BASEA

Berriemailea: Álvaro Álvarez. Ilargiko basearen eraikuntza martxan dago. Bai NASA-ko  zientzialariek  bai ESA-koek (Europar Espazial Agentzia) aldi berean ideia bera eduki dute: ilargian base bat antolatzea 3D-en inprimatuta. Bi proiektuak antzekoak dira, baina NASA-koa asmo handikoa da. Horretarako erabaki dute robot erraldoi bat eta 3D-en inprimatutako blokeak erabiltzea, ilargiko lehenengo basea eraikitzeko. Bloke hauekin burbuila …

Continue reading »

Aza 28

Kohete bat lehertu da jaurti eta gutxira

Berriemailea: Olaia Garcia Kohete bat jaurti egin dute eta sei segundora eztanda egin du. NASAren instalazioetan gertatu da. Oraindik ez dago argi zergatik gertatu den. Kohetea Orbital Sciences corporation enpresa pribatuarena zen. Koheteak hainbat esperimentu eta Cygnus Orbital Sciences kapsula zeramatzan, azkenengo hau tripulatzaileak hornitzeko. NASAk nazioarteko Estazioaren garraioak egiteko kontratatutako bi enpresa pribatutako bat …

Continue reading »

Aza 16

UNIBERTSOA USTE GENUENA BAINO ZAHARRAGOA DA

Berriemailea: Eneko Aldekoa Zaballa Matusalen izeneko 14.460 milioiko izar batek gure unibertsoaren adina definitzen lagundu digu, International journal of exergy izeneko aldizkariaren ikerketa berri batek unibertsoa uste genuena baino zaharragoa dela esan du, zeren eta izar hau gure kosmosa baino zaharragoa dela datatu dute: 13.817 milioi urte. HD 140283 izarra edo Matusalén izarra 190 argi-urtera …

Continue reading »

Aza 15

HUBBLE: LUPA KOSMIKO ERRALDOIA.

Berriemailea: Josu Goitia 2014ko urriaren 16a: Lupa kosmiko erraldoi batetik begiratzean, NASAko Hubble teleskopio espazialak, inoiz ikusitako galaxiarik txikiena, ahulena eta urrunena aurkitu du. Objektu hau, lurretik 13 bilioi argi-urtera dago eta 650km-ra dagoen Hubble teleskopioak aurkitu du. Hubblek hura aurkitu zuen Abell galaxiako kumuluei esker “PANDORA”. Kumulua hain handia denez, bere grabitateak argia oztopatzen …

Continue reading »

Aza 13

ZULO BELTZAK EZ DIRA EXISTITZEN

Berriemailea: Jokin Martinez Matematikak dioenez behintzat. Hau da Chappel Hill-ko (EEUU) unibertsitateko arte eta zientzia eskolako Laura Mersini-Houghton ikertzaileak aurkeztu duen ikerketaren ondorioa. “Oraindik “shock egoeran” nago. 50 urte baino gehiago daramatzagu arazo hau ikertzen eta aurkikuntza honek pentsatzeko asko eman digu” esan du Mersini-Houghtonek. Komunitate zientifikoak hamarkada askotan mantendu izan du zulo beltzak sortzen …

Continue reading »

Tresna-barrara saltatu